Leasing Rehberi

 

 

Kiracı:
Hukuki işlem yapmaya yetkili her türlü kişi ya da kuruluş kiracı olabilir. Uygulamada anonim şirketler, limited şirketler, şahıs firmaları, her türlü ortaklıklar, serbest meslek sahipleri ve ticari işletmeler kiracı olmaktadır.

Satıcı firma ile ilişkiler:
Leasing konusu malın satın alındığı kişi ya da kuruluşlar satıcı olarak adlandırılır. Leasing sözleşmesi, ilgili satıcı firmadan alınan proforma fatura esas alınarak düzenlenir. Sözleşmenin imzalanmasının ardından leasing şirketi gerekli satın alma işlemlerini başlatır.

Leasing konusu olabilecek mallar:
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'na göre sabit kıymet niteliğindeki her türlü taşınır yada taşınmaz mal leasing konusu olabilir. Patent hakkı, bilgisayar yazılımı gibi fikri ve sınai haklar leasing konusu olamazlar. Leasing konusu mal, bağımsız bir nitelik taşımalı ve bir başka mal veya mülkün ayrılmaz parçası niteliğinde olmamalıdır. Hammadde ya da ara mal niteliğinde bulunan ve kullanıldığında özelliklerini yitiren mallar, leasing konusu olamazlar.

Sözleşme ve süresi:
Leasing işleminin hukuki dayanağı sözleşmedir. Bu belgede hangi malın hangi kiracıya, hangi koşullarda kiralandığı ve uygulamanın nasıl yürütüleceği belirtilir. "Düzenleme" şeklinde noterde yapılan leasing sözleşmelerinin süresi normal olarak dört yıldır. Ekonomik yararlanma ve işletme süresi dört yıldan kısa mallar, bilgisayarlar, düşük tonajlı kamyonlar, tıbbi cihazlar, iş makinaları ve  Ticaret Sicil Gazetesi'nde tescil edilen şirket ünvanında pazarlama ibaresi olan firmaların binek oto alımında mülkiyet devir süresi 2 yıl olabilmektedir.

Vergi ve resim harç muafiyeti:
Leasing sözleşmeleriniz ve buna bağlı olarak vereceğiniz teminatlar, tüm vergi resim ve harçtan muaftır.

Kiralar:
Finansal kiralama bedelleri "kira" olarak adlandırılır. Leasing şirketi ve kiracı arasında bir kira ödeme planı belirlenir. Kiralar için leasing şirketi fatura düzenler. Faturada yer alan kira tutarına finansal kiralamaya konu olan malın cinsine göre cari oranda KDV eklenir.

Dönem başı ve dönem sonu kiraları nedir?
Kira ödemelerinin, kira başlangıç tarihinden bir dönem sonra başlaması durumu, dönem sonu kiralama olarak adlandırılır. Dönem başı kira ödemelerinde ilk kira, yurt içi işlemlerde satıcı firmaya ödeme yapıldığı, yurtdışı işlemlerde ise, mal bedelinin bankaya ödendiği tarihte başlar.

Leasing işleminde teminat:
Leasing işlemi, -temelinde bir malın satın alınması olsa da- bir kredilendirme işlemidir. Bu sebeple, kiracının mali yapısı ve yatırım malının özelliklerini dikkate alarak leasing firması teminat talebinde bulunabilir. Kredi incelemesi sonucunda belirlenen teminatlar doğrultusunda sözleşme imzalanarak leasing işlemi gerçekleştirilir. Leasing şirketi tarafından istenebilecek teminatlar;

  • Şirket sahibinin kefaleti,
  • Muteber başka bir şirket veya şahsın kefaleti,
  • Senet,
  • Teminat mektubu,
  • Menkul kıymet rehni ya da mevduat blokajı,
  • Gayrimenkul ipoteği,
  • Gerçek müşteri çeki blokajı,
  • Banka garantörlüğü,
  • Diğer (depozito, peşinat, geri alım sözleşmesi -buy back- vb.)

Bu teminatlar kiracının tüm borçlarını ödemesi sonrasında serbest bırakılır.

Finansal kiralamaya konu olan malın mülkiyeti ve devri:
3226 sayılı finansal kiralama kanunu uyarınca malın mülkiyeti leasing şirketine aittir. Sözleşmede belirtildiği takdirde, sözleşme süresi bitiminde kiracı malın mülkiyetini devralma hakkını kazanır.  Malın mülkiyeti, kira döneminin sözleşme süresinden kısa olduğu durumlarda da kanun gereği süre bitimine kadar leasing şirketinde kalır. Leasing şirketi, sözleşme süresi sonunda, kiracının ödemeler ve diğer mükellefiyetlerini tam ve zamanında yerine getirmesi şartıyla, leasing konusu malın mülkiyetini sembolik bir değerle kiracıya devreder.

Sigorta:
3226 sayılı finansal kiralama kanunu uyarınca leasing yoluyla alınan malların sigorta ettirilme ve poliçelerin sürelerinin bitiminde yenilenme zorunluluğu vardır. Finansal kiralama sözleşmesinin bir malın kullanım hakkının devri anlaşması olmasından hareketle, sözleşme dönemi boyunca malın çalışır ve kullanılabilir durumda olması gerekmektedir. Yerine getirilmesi zorunlu bir hüküm olarak kanunda yer alan sigortalama işlemleri, primler kiracı tarafından ödenmek üzere  leasing şirketi tarafından gerçekleştirilmektedir.

Teşvikli işlemler:
Yatırımcıların, Dış Ticaret Müsteşarlığı'ndan aldıkları teşvik belgesi kapsamında, yurt içi ve yurt dışından yapacağı alımlar finansal kiralama yoluyla da gerçekleştirilebilir. Teşvik kapsamındaki bir malın leasing firması tarafından satın alınabilmesi için, kiracı ile sözleşme imzalandıktan sonra teşvik belgesinin leasing şirketine devri gereklidir. Leasing şirketi kullandığı teşvik unsurlarından doğan faydaları doğrudan veya dolaylı olarak kiracıya yansıtır.


Vergi Usul Kanunu:
1 Temmuz 2003 tarihinden önce düzenlenmiş sözleşmelere istinaden leasing şirketinin  düzenlediği kira faturalarının, %100'ü gider niteliğindedir ve doğrudan vergi matrahından düşülür.

1 Temmuz 2003 tarihinden sonra düzenlenen sözleşmelere istinaden leasing şirketinin  düzenlediği kira faturalarının, sadece faiz kısmı gider niteliğindedir ve doğrudan vergi matrahından düşülür. Kira faturalarının anapara taksidi niteliğindeki kısmı ise borcun geri ödenmesi şeklide muhasebeleştirilir.

Kiracının yükümlülükleri:
Kanun gereği kiracı, kira taksitlerini ödemek, malın bakım ve onarımını yaptırarak sigorta primlerini ödemek, sözleşme süresi bitene kadar malın zilyetliğini bir başkasına devretmemekle yükümlüdür.